മലബാർ കലാപം: മതങ്ങൾക്കും ഖിലാഫത്തിനുമപ്പുറം

A picture by Topical Press Agency/Getty Images, captioned September 26, 1925: “Moplah prisoners go to trial at Calicut on the Malabar Coast in India’s south-western state of Kerala, charged with agitation against British rule in India.”

ലോകചരിത്രം വര്‍ഗസമരങ്ങളുടെ ചരിത്രമാണ്. എന്നാല്‍ വര്‍ഗവിഭജിതമായ സമൂഹത്തേയും ഭൗതികശക്തികളേയും അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയുള്ള ചരിത്രവീക്ഷണം എപ്പോഴും ചൂഷിതന്റെ പക്ഷത്ത് നിന്നുള്ളത് കൊണ്ടായിരിക്കുമെന്നതിനാല്‍, മറ്റ് താത്പര്യക്കാര്‍ക്ക് ഈ ചരിത്രവീക്ഷണത്തോട് അവമതിപ്പ് ഉണ്ടാവുക സ്വാഭാവികമാണ്. അതുകൊണ്ട് അവര്‍ ചെയ്യുക ചരിത്രത്തിലെ വര്‍ഗസമരങ്ങളെ ഉത്പാദനക്രമങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധത്തില്‍ നിന്ന് അടര്‍ത്തി മാറ്റി, അവയെ കേവലമായ ആശയസംഘട്ടനമായി മാത്രം മാറ്റി തീര്‍ക്കുകയാണ്.യഥാര്‍ത്ഥവും മൂര്‍ത്തവുമായ അസമത്വങ്ങളില്‍ നിന്നും ചര്‍ച്ചയെ ആശയങ്ങള്‍ മാത്രമുള്ള എങ്ങുമെത്താത്ത രൂപത്തിലേക്ക് മാറ്റുക.

കത്തോലിക്കരും-പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റുകളും തമ്മില്‍ നടന്നത് യേശുവിന്റെ രക്തത്തേയും ശരീരത്തേയും ചൊല്ലിയുള്ള യുദ്ധമാണെന്ന പ്രചരണം ഇത്തരം ചരിത്രവീക്ഷണത്തിന്റെ നല്ലൊരു ഉദാഹരണമാണ്. പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് നവോത്ഥാനം കലാപത്തിന്റെ ആശയരൂപം മാത്രമാണ്. പാശ്ചാത്യലോകത്ത് ദീർഗ്ഘനാളുകൾ കൊണ്ട് സാമ്പത്തികാസമത്വങ്ങൾ വർധിക്കുന്നതും ജന്മിത്തവ്യവസ്ഥയും, ബൂർഷ്വാവർഗവും തമ്മിലുള്ള വൈരുധ്യങ്ങൾ മൂർച്ഛിക്കുന്നതും, പുതിയ ഉത്പാദനക്രമങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നതും, പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റുകളുടെ വർഗസ്വഭാവം ഈ ആധുനിക ബൂർഷ്വകളുടേതാണെന്നതും ഇത്തരം ചരിത്രവീക്ഷകരുടെ പരിഗണനവിഷയം ആയി വരികയില്ല.

ഇതിന് സമാനമാണ് കേരളത്തിലെ മലബാര്‍ കലാപം ഒരു ഹിന്ദു-മുസ്ലീം വര്‍ഗീയകലാപം ആണെന്നുള്ള പ്രചാരണവും. എന്നാല്‍ അതിന്റെയര്‍ത്ഥം മലബാര്‍ കലാപത്തിന്റെ ഭാഗമായി മലബാറിലെ മാപ്പിളമാര്‍ ഹിന്ദുമതവിശ്വാസികളെ കൊന്നിട്ടേ ഇല്ല എന്നോ മതപരമായ വിശ്വാസങ്ങള്‍ ഒരുതരത്തിലും മലബാര്‍ കലാപത്തില്‍ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടില്ല എന്നോ അല്ല. മറിച്ച് അത്തരം ഒരു കലാപം ഉടലെടുക്കാന്‍ ഉണ്ടായ മൂര്‍ത്തമായ സാമൂഹ്യപരിസരം മറച്ച് വെച്ച് കൊണ്ട് നടത്തുന്ന വിശകലനം പൂര്‍ണമായ ചിത്രം നമുക്കു തരില്ല എന്നാണ്.

സംഘപരിവാറിന്റെ താല്പര്യം തീര്‍ച്ചയായും മലബാര്‍ കലാപത്തെ ഹിന്ദു-മുസ്ലീം എന്ന ദ്വന്ദത്തില്‍ വിശകലനം ചെയ്യാന്‍ ആയിരിക്കും. ഹൈന്ദവമതത്തിലെ ദുരാചാരങ്ങള്‍, ജാതീയത തുടങ്ങിയ കലാപത്തിലേക്ക് നയിച്ച സാമൂഹ്യബന്ധങ്ങളെ പറ്റി സംസാരിക്കാതിരിക്കുക എന്നത് അവരുടെ ആവശ്യമാണ്. നിര്‍ഭാഗ്യവശാല്‍ ചില വരേണ്യ മുസ്ലീം സംഘടനകള്‍ ഇന്ന് നടത്തുന്ന പ്രചരണവും ഈ വിധത്തിലാണ്. മലബാറിലെ മുസ്ലീം സമുദായത്തിലെ തന്നെ കുടിയാന്മാരും, തൊഴിലാളികളും നേരിട്ട സാമ്പത്തികചൂഷണത്തെ പറ്റി പറയാതിരിക്കുകയും, മലബാർ കലാപം അടിസ്ഥാനപരമായി ഒരു ജന്മി-അടിയാൻ വർഗവൈരുധ്യമായി മാറാതിരിക്കേണ്ടതും അത്തരം സംഘടനകളുടെ താല്പര്യമാവുന്നു.

ആദ്യമായി മലബാർ കലാപത്തിന്റെ വർഗവിശകലനം നടത്തുന്നത് ഇ.എം.എസ് ആണെന്നാണ‍് ലേഖകൻ കരുതുന്നത്. എന്തായാലും ഇ.എം.എസ് മാർക്സിസ്റ്റ് സ്കൂളിനാണ‍് അത്തരം വായനകളുടെ ക്രെഡിറ്റുള്ളത്. ഇപ്പോൾ ഇ.എം.എസിന്റെത് ‘കേവല’ വായനയായിരുന്നുവെന്നും, മലബാർ കലാപത്തെ ‘കേവല’ കാർഷികകലാപമാക്കി ഇ.എം.എസ്. ചുരുക്കി എന്നുമൊക്കെയുള്ള ആരോപണങ്ങൾ ഉയരുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽ കൂടെയാണ‍് ഈ കുറിപ്പ്.

E M S Namboothiripad
Source: Twitter

ഒന്നുകിൽ ആരോപണം ഉന്നയിക്കുന്നവർ ഇ.എം.എസ്. നടത്തിയ നിരീക്ഷണങ്ങൾ വായിച്ചിട്ടില്ല. അല്ലെങ്കിൽ നേരത്തെ വ്യക്തമാക്കിയ പ്രകാരമുള്ള ചരിത്രവീക്ഷണങ്ങളാണ‍് അവർ പിൻപറ്റുന്നത്.

കലാപത്തിലേക്ക് നയിച്ച സാമൂഹ്യപരിണാമങ്ങള്‍ 

വ്യാപാരസംബന്ധിയായ തൊഴിലാണ് കേരളത്തിലെ മാപ്പിളമാര്‍ കൂടുതലായും ചെയ്തതെന്നത് ഒരു വസ്തുതയാണ്. അറബ് രാജ്യങ്ങളില്‍ നിന്നും വ്യാപാരത്തിനെത്തിയവര്‍ ഈഴവജാതിയില്‍ നിന്നും മറ്റും വിവാഹം ചെയ്യുകയും തുടര്‍ന്ന് ഉണ്ടായി വന്ന വിഭാഗമാണ് മാപ്പിളമാര്‍ എന്നുമാണ് ശക്തമായ വാദം. വ്യാപാരം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനാവശ്യമായ സഹായസഹകരണങ്ങള്‍ മാപ്പിളമാര്‍ക്ക് സാമൂതിരിയില്‍ നിന്നും ലഭിക്കുകയും, സാമൂതിരിയുടെ തന്നെ സുരക്ഷാപടയാളികളായി വലിയൊരു കാലത്തോളം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചത് മുസ്ലീം വിഭാഗീയരാണെന്നും നമുക്കറിയുന്ന വസ്തുതകളാണ്.

പശ്ചാത്യരാജ്യങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ള ആധിപത്യത്തിന് ശേഷമാണ് കേരളത്തിലെ മുസ്ലീം-മുസ്ലീമിതര ജനസമൂഹങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍ വൈരുധ്യങ്ങള്‍ വര്‍ദ്ധിപ്പിച്ചതെന്ന് പറയാം, അല്ലാതെ സംഘപരിവാർ പ്രചരണം പോലെ മാപ്പിളമാർ ‘ജന്മസിദ്ധമായി രക്തകൊതിയന്മാരായത്’ കൊണ്ടല്ല. വാണിജ്യാവകാശം പിടിച്ചെടുക്കാൻ ആ കാലഘട്ടത്തിൽ മുസ്ലീങ്ങള്‍ക്കെതിരെ ലോകമ്പെമാടും തന്നെ പോര്‍ച്ചുഗീസുകാര്‍ യുദ്ധം അഴിച്ച് വിടുന്നുണ്ട്. മലബാറിലും പോര്‍ച്ചുഗീസ് താത്പര്യം ഇതായിരുന്നുവെന്ന് കെ.എം. പണിക്കരെ പോലെയുള്ള ചരിത്രകാരന്മാര്‍ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.

കേരളത്തിൽ വാണിജ്യരംഗത്തുണ്ടായിരുന്ന മേല്‍ക്കോയ്മയ്ക്ക് കാര്യമായ ആഘാതം വൈദേശികാധിപത്യത്തെ തുടര്‍ന്ന് സംഭവിച്ചതോടെ, സംഘര്‍ഷപ്രദേശങ്ങളില്‍ നിന്ന് വിട്ടുമാറി കേരളത്തിന്റെ കിഴക്കേക്ക് കുടിയേറി പാര്‍ക്കുന്നതിനും, കാര്‍ഷികവൃത്തി ചെയ്യുന്നതിനും മുസ്ലീങ്ങളെ നിര്‍ബന്ധിതരാക്കി. ഗണ്യമായ ഒരു വിഭാഗം ഹൈന്ദവജന്മിമാരുടെ കീഴില്‍ കുടിയാന്മാരാവേണ്ടതായി വന്നു.

മലബാറിലെ ജന്മി-കുടിയാന്‍ വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കാര്യമായ പ്രഹരമേല്‍ക്കുന്നത് ടിപ്പുവിന്റെ വരവോടെയാണ്. മലബാറിലെ ‘ജന്മ’വ്യവസ്ഥക്ക് അറുതി വരുത്തുകയായിരുന്നു ടിപ്പു ഏറ്റെടുത്ത ആദ്യ നടപടി. ഭൂമി സര്‍വേ ചെയ്ത് കാണക്കുടിയാന്മാരുമായി നേരിട്ട് സെറ്റില്‌മെന്റ് നടത്തുകയായിരുന്നു ടിപ്പു ചെയ്തത്. ടിപ്പുവിന്റെ ഈ ഭരണപരിഷ്കാരരീതി വഴി സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായി ഉണ്ടായിരുന്ന നായര്‍-നമ്പൂതിരി മേല്‍ക്കോയ്മ ഉടച്ചുവാര്‍ക്കപ്പെടുകയും, പല ഭൂവുടമകള്‍ക്കും തിരുവിതാംകൂറിലേക്കും കൊച്ചിയിലേക്കും പലായനം ചെയ്യേണ്ടതായും വരികയുണ്ടായി.

Tippu Sulthan
Source: Wikipedia

എന്നാല്‍ ടിപ്പു ഉണ്ടാക്കിയ സമൂഹിക പരിഷ്കരണങ്ങള്‍ ഏറെക്കാലം നീണ്ടു നിന്നില്ല. മൂന്നാം ആംഗ്ലോ-മൈസൂര്‍ യുദ്ധത്തില്‍ പരജായപ്പെട്ടതോടെ ടിപ്പുവിന് പിന്‍വലിയേണ്ടതായി വരികയും, മലബാര്‍, ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിക്ക് കീഴിലാവുകയും ചെയ്തു. ടിപ്പുവിന്റെ കാലത്ത് നടത്തിയ സാമൂഹികപരിവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ക്ക് എതിര്‍ദിശയിലായിരുന്നു, ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ നടപടികള്‍. ജന്മിമാരായിരുന്ന ഭൂവുടുമകളെ മുമ്പ് നഷ്ടപെട്ട സ്വത്തുവകകള്‍ തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നതിന് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി സഹായിച്ചു, ടിപ്പുവിനെതിരായ യുദ്ധത്തില്‍ ബ്രിട്ടീഷുകാരെ സഹായിച്ചതിന്റെ നന്ദിയും നായര്‍-നമ്പൂതിരിമാരോട് കമ്പനിക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു. ജന്മിമാരെ സംരക്ഷിച്ചുകൊള്ളാം എന്ന ഉടമ്പടി 1790ല്‍ കമ്പനി വെയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇതേതുടർന്ന് ജന്മിമാർ മുസ്ലീങ്ങളോടും മറ്റ് കീഴ്ജാതിക്കാരോടുമുള്ള അതിക്രമം വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുകയും, സ്വയരക്ഷക്ക് ആയുധമെടുക്കാന്‍ തങ്ങള്‍ നിര്‍ബന്ധിതരായതായി മുസ്ലീങ്ങള്‍ പരാതിപ്പെടുകയും ചെയ്തുവെന്ന് വില്യം ലോഗന്‍ എഴുതുന്നുണ്ട്.

പോര്‍ച്ചുഗീസുകാരെ ഓടിക്കാന്‍ സാമൂതിരിയോട് ചേര്‍ന്ന് പടപൊരുതിയ മാപ്പിളമാര്‍ പിന്നീട് ഹൈന്ദവ ജന്മി വിരുദ്ധരായതിന്റെ പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്ന് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി ജന്മിമാരെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ കൊണ്ടുവന്ന നിയമം മൂലമാണെന്ന് ലോഗന്‍ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. ജന്മിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളപ്പോള്‍ കുടിയാനെ ഒഴിപ്പിക്കാമെന്നും, പാട്ടം വര്‍ധിപ്പിക്കാമെന്നും വ്യവസ്ഥ ചെയ്ത നിയമം മാപ്പിള കുടിയാന്മാരെയാണ് ഏറെ ബാധിച്ചത്. ടിപ്പു സുല്‍ത്താന്റെ ആക്രമണം ഏത് നിമിഷവും പ്രതീക്ഷിച്ച ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി കുടിയാന്മാര്‍ എന്ന നിലയിലും മാപ്പിളമാര്‍ എന്ന നിലയിലും ഇവിടുത്തെ മുസ്ലീം വിശ്വാസികളുടെ ജീവിതം ദുസ്സഹമാക്കി എന്ന് ഇ.എം.എസും നിരീക്ഷിക്കുന്നു. ടിപ്പുവിനെ ഹിന്ദു മതദ്രോഹിയായും, മാപ്പിളമാരുടെ സഹായം ടിപ്പുവിനുണ്ടെന്നും വരുത്തിതീര്‍ക്കാന്‍ ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ ശ്രമിക്കുന്നതായും ഇ.എം.എസിന്റെ നിരീക്ഷണങ്ങളിൽ കാണാൻ സാധിക്കും.

പോര്‍ച്ചുഗീസുകാര്‍ക്ക് പുറമേ ഫ്രഞ്ച്, ഡച്ച്, ബ്രിട്ടീഷ് ആധിപത്യം കൂടെയായതോടെ വാണിജ്യരംഗത്തെ മാപ്പിള മേല്‍കോയ്മ ഏറെക്കുറെ അവസാനിച്ചതായി തന്നെ അനുമാനിക്കാം. ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ ഗുണമേന്മയുള്ളതും വിലകുറഞ്ഞതുമായ സാധനങ്ങള്‍ ഇറക്കുമതി ചെയ്തതോട് കൂടെ നെയ്ത്ത്, ചായംമുക്ക്, ഇഷ്ടികനിര്‍മാണം എന്നീ തൊഴില്‍ ചെയ്ത മാപ്പിളമാരുടെ ഉത്പന്നങ്ങള്‍ക്ക് കമ്പോളത്തില്‍ പ്രിയമില്ലാതെയായി. ഈ വര്‍ദ്ധിച്ച് വന്ന വൈരുധ്യങ്ങള്‍ ആ കാലഘട്ടത്തില്‍ തന്നെ മാപ്പിളമാരെ ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ക്കെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്യാന്‍ നിര്‍ബന്ധിതരാക്കുന്നുണ്ട്. ഒന്നാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിൽ പട്ടാള സേവനമനുഷ്ഠിക്കാൻ പോയ മാപ്പിളമാർ യുദ്ധം കഴിഞ്ഞ് തിരികെ വന്നതോടെ തൊഴിലില്ലായ്മ കൂടുതൽ രൂക്ഷമായി. ഏറനാട്ടില്‍ ഉണ്ണിമൂസപ്പന്‍, ചെമ്പന്‍ പോക്കര്‍, അത്തന്‍ കുരുക്കള്‍, ഹൈദ്രോസ് എന്നിവരെല്ലാം ചെറുത്തുനില്പുകള്‍ നടത്തിയവരാണ്. പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ ഖിലാഫത്തിനുമൊക്കെ എത്രയോ മുമ്പ് തന്നെ ഇത്തരത്തില്‍ മുപ്പതിയാറ് കലാപങ്ങള്‍ ബ്രിട്ടീഷ് കേന്ദ്രീകൃത ഭരണസംവിധാനത്തിനും, അതിന്റെ അരികുപറ്റി ചൂഷണം നടത്തി ജീവിച്ച നായര്‍-നമ്പൂതിരിമാര്‍ക്കുമെതിരെ നടന്നു. ഇതിലേറെയും മാപ്പിളമാര്‍ കുടിയാന്മാരായ സംഭവങ്ങളായിരുന്നു.

1849ല്‍ രൂക്ഷമായ ഒരു കലാപം തന്നെ ഉണ്ടാവുകയുണ്ടായി. ഒരു നായരേയും അയാളുടെ കയ്യാളുകളായ നാല് ഹൈന്ദവരെയും മാപ്പിളമാര്‍ കൊലപ്പെടുത്തിയതായിരുന്നു സംഭവം എന്ന് മദ്രാസ് ജുഡീഷ്യല്‍ പ്രൊവിന്‍സിന്റെ മിനുട്സില്‍ പറയുന്നു, തുടര്‍ന്ന് 64 മാപ്പിളമാരെ വെടിവെച്ച് കൊല്ലുകയുണ്ടായി.

മലബാര്‍ കലാപത്തിനും ഖിലാഫത്തിനും മുമ്പുള്ള ചരിത്രപശ്ചാത്തലം ഏകദേശം ഈ വിധം ആയിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ്-നാടുവാഴി സഖ്യത്തില്‍ നിന്ന് മാപ്പിളമാരും മറ്റ് കുടിയാന്മാരും കൊടിയ ചൂഷണം നേരിടുകയും, ഈ വര്‍ഗവൈരുധ്യങ്ങള്‍ പലപ്പോഴും അക്രമങ്ങളായി മാറുകയും ചെയ്ത ഒട്ടനവധി സംഭവങ്ങള്‍ ചരിത്രരേഖകളിലുണ്ട്. ഖിലാഫത്തിന് ശേഷം മാത്രം ആരംഭിച്ചതോ ഒരു മുസ്ലീം രാഷ്ട്രനിര്‍മാണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതോ മാത്രമല്ല മലബാറില്‍ നടന്ന സായുധ കലാപം എന്നാണ് ഈ ചരിത്ര സംഭവങ്ങളില്‍ നിന്ന് നമുക്ക് മനസിലാക്കാന്‍ സാധിക്കുക. അതിനും എത്രയോ മുമ്പ് തന്നെ തീ പുകഞ്ഞ് തുടങ്ങിയിരുന്നു. 

ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം

മലബാര്‍ കലാപത്തിന് ഒന്നോ രണ്ടോ നൂറ്റാണ്ട് മുമ്പേ തന്നെ ഭൗതികമായ വൈരുധ്യങ്ങള്‍ മാപ്പിള കുടിയാന്മാര്‍ക്കും, ഹൈന്ദവ ജന്മിമാര്‍ക്കും ഇടയില്‍ ഉടലെടുത്തതായി നമ്മള്‍ കണ്ടു. എന്നാല്‍ ഹൈന്ദവ ഉന്മൂലനസിദ്ധാന്തവുമായിറങ്ങയ മുസ്ലീങ്ങളുടെ ചോരക്കൊതിയായിട്ടാണ് ബ്രിട്ടീഷ് രേഖകളില്‍ മലബാര്‍ കലാപത്തെ കാണാന്‍ സാധിക്കുക. അത് തെറ്റായിരിക്കുമ്പോള്‍ തന്നെ മതവികാരം ഒരു തരത്തിലും മലബാര്‍ കലാപത്തില്‍ പ്രവര്‍ത്തിച്ചിട്ടില്ല എന്ന് പറയുന്നത് ശരിയായിരിക്കില്ല. വിശ്വാസത്തിന്റെ പേരില്‍ പുലയ, ഈഴവ വിഭാഗങ്ങളിലെ കര്‍ഷകത്തൊഴിലാളികളെ വിധേയരാക്കി നിര്‍ത്താന്‍ നായര്‍-നമ്പൂതിരി ജന്മിമാര്‍ക്ക് കഴിഞ്ഞെങ്കില്‍, മാപ്പിളമാരെ ഈ വിധം അധീനതയിലാക്കാന്‍ സാധിക്കുമായിരുന്നില്ല. മാപ്പിളമാരുടെ മതം ഈ അധീശ്വതത്തിന് വിപരീതമായിട്ടാണ് പ്രവര്‍ത്തിച്ചത്.

1914 മുതല്‍ 1918 വരെ നീണ്ട ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തില്‍ തുര്‍ക്കിയെ ബ്രിട്ടന്‍ പരാജയപ്പെടുത്തുകയും, ഒടുവിലത്തെ ഖാലിഫയായിരുന്ന തുര്‍ക്കിയിലെ സുല്‍ത്താനെ സ്ഥാനഭ്രഷ്ടനാക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെതിരെ പ്രതിഷേധിക്കാനാണ് ലോകവ്യാപകമായി ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനങ്ങള്‍ രൂപം കൊള്ളുന്നത്. ഇന്ത്യയില്‍ മൗലാന മുഹമ്മദ് അലി, മൗലാന ഷൗക്കത്ത് അലി എന്നിവരായിരുന്നു ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന് രൂപം കൊടുത്തത്. എന്നാല്‍ ഖിലാഫത്ത് എന്ന ആശയവും, അനുദിന സംഭവങ്ങളും വാര്‍ത്തവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളൊന്നും ഇല്ലാത്ത കാലഘട്ടത്തില്‍ മലബാറിലെ കുടിയാന്മാരായ മാപ്പിളമാരിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നത് ഇന്ത്യന്‍ നാഷണല്‍ കോണ്‍ഗ്രസാണ്.

കോൺഗ്രസ് രാജ്യവ്യാപകമായി ഇതിന‍് മുതിർന്നത് തുര്‍ക്കിയിലെ ഖലീഫയെ സ്ഥാനഭ്രഷ്ടനാക്കിയ ബ്രിട്ടീഷ് ഗവണ്മെന്റിനെതിരായ വികാരം മാപ്പിളമാരില്‍ ആളിക്കത്തിച്ചാല്‍, അത് ദേശീയപ്രസ്ഥാനത്തിന് ഗുണം ചെയ്യും എന്ന ഗാന്ധിയുടെ കണക്കുകൂട്ടലില്‍ നിന്നാണെന്ന് ശക്തമായ അഭിപ്രായമുണ്ട്. എന്തായാലും ആ വിധമാണ് ഖിലാഫത്ത്-കോണ്‍ഗ്രസ് ഐക്യം പ്രവര്‍ത്തിച്ചത് എന്നത് വസ്തുതയാണ്. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുക- ജന്മികളുടെ ചൂഷണം നിര്‍ത്തലാക്കുക - ഇസ്ലാമിനെ രക്ഷിക്കുക എന്നത് അന്നത്തെ മതഭേദമന്യേയുള്ള മുദ്രാവാക്യമായിരുന്നു.

1920ല്‍ മഞ്ചേരിയില്‍ നടന്ന കേരളപ്രദേശ് കോണ്‍ഗ്രസ് സമ്മേളനത്തോടെയാണ് മാപ്പിളമാരിലേക്ക് ഖിലാഫത്ത് എന്ന ആശയം ശക്തയായി എത്തുന്നത്. ആദ്യകാലഘട്ടങ്ങളില്‍ ശക്തമായ സാമുദായികമൈത്രി, യോജിച്ചുള്ള പ്രവര്‍ത്തനം എന്നിവയ്ക്ക് കോണ്‍ഗ്രസ്-ഖിലാഫത്ത് ഐക്യം കാരണമായെന്ന നിരീക്ഷണമുണ്ട്. 1920 ആഗസ്റ്റില്‍ ഗാന്ധിയും ഷൗക്കത്തലിയും ചേര്‍ന്ന് കോഴിക്കോട് ജനങ്ങളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുകയുണ്ടായി. നേരത്തെ വ്യക്തമാക്കിയ ജീവിതപരിസരങ്ങളുള്ള, കഷ്ടപാടും, പട്ടിണിയും, ദാരിദ്ര്യവുമായി കഴിഞ്ഞ മലബാറിലെ മാപ്പിളമാരെ, ഈ അടിച്ചമര്‍ത്തലുകളില്‍ നിന്ന് മോചനം എന്ന മുദ്രാവാക്യം എളുപ്പത്തിൽ ആകർഷിച്ചു. അവരെ സംബന്ധിച്ച് മെച്ചപ്പെട്ട ജീവിതമുള്ള ഭരണക്രമമായിരുന്നു ഇസ്ലാമിക രാഷ്ട്രം.

ഖിലാഫത്ത് എന്നത് ഒരു പ്രതീകമാണെന്നും, അതിന്റെ പിന്നിലെ ചാലകശക്തി അസമത്വങ്ങളില്‍ നിന്നും സമ്രാജ്യത്വത്തില്‍ നിന്നുമുള്ള മോചനമാണെന്ന ധാരണ ഇതിനോട് യോജിച്ച് നിന്ന ഗാന്ധി ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള എല്ലാ നേതാക്കള്‍ക്കും ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കണം. സംഘപരിവാര്‍ പ്രചരണം പോലെ ഇസ്ലാമികരാഷ്ട്രം സ്ഥാപിക്കുക എന്നതാണെങ്കില്‍ ഗാന്ധിയുള്‍പ്പെടെ ഉള്ളവര്‍ ഖിലാഫത്തിനെ പിന്തുണക്കുമെന്ന് കരുതുക വയ്യ.

എന്നാല്‍ ഈ കോണ്‍ഗ്രസ്-ഖിലാഫത്ത് ഐക്യം എന്നത് അതിന്റെ തന്നെ വര്‍ഗവൈരുധ്യങ്ങളാലും, നിലപാടുകളാലും പിന്നീട് പൊളിയുകയാണ് ഉണ്ടായത്. കേരള കോണ്‍ഗ്രസ്, ജന്മിമാര്‍ക്കെതിരെ ഉള്ള സമരം എന്നത് കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിച്ചത് കാണക്കുടിയാന്മാരുടെ സ്ഥിരാവകാശം മാത്രമാണ്. പാട്ടക്കാരുടെ സ്ഥിരാവകാശമോ, പാട്ടം നിജപ്പെടുത്തലോ കോണ്‍ഗ്രസിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ച ജന്മിസമുദായാംഗങ്ങളുടെ അജണ്ടയായിരുന്നില്ല. എന്നാല്‍ ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിലെ മാപ്പിളമാരാകട്ടെ ഭൂരിപക്ഷവും പാട്ടകുടിയാന്മാരായിരുന്നു.

ഈ വര്‍ഗവൈരുധ്യം കോണ്‍ഗ്രസ്-ഖിലാഫത്ത് നിസ്സഹരണ മുന്നേറ്റത്തെ 'മാപ്പിള ലഹളയാക്കി' മാറ്റി തീര്‍ത്തെന്ന് ഇ.എം.എസ് പറയുന്നു. അഹിംസയലൂന്നിയ നിസ്സഹരണമല്ല മാപ്പിളമാരുടേത് എന്ന് കണ്ട കോണ്‍ഗ്രസ് സഖ്യത്തില്‍ നിന്ന് പിന്‍വാങ്ങുകയും ചെയ്തു. 1921 ഏപ്രില്‍ മാസം നടന്ന കോണ്‍ഗ്രസ് സമ്മേളനത്തിലെ പൊലീസ് മര്‍ദ്ദന സമയത്തും ഖിലാഫത്ത്-കോണ്‍ഗ്രസ് വൈരുധ്യങ്ങള്‍ പ്രകടമായിരുന്നില്ല.

ലഹളക്ക് വഴിമരുന്നിട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്ന സംഭവം പൂക്കോട്ടൂര്‍ ഖിലാഫത്ത് സെക്രട്ടറി മുഹമ്മദിന്റെ വീട്ടില്‍ നടന്ന പൊലീസ് റെയ്ഡാണ്. തോക്ക് കളവ് പോയതായി ആരോപിച്ച് മുഹമ്മദിന്റെ വീട്ടില്‍ നടത്തിയ റെയ്ഡ്. ഇത് കള്ളകേസാണെന്നും, മുഹമ്മദിന്റെ വിട്ട് നൽകേണ്ടതില്ലെന്നുമായിരുന്നു ഖിലാഫത്ത് കമ്മറ്റിയുടെ തീരുമാനം. മുഹമ്മദിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാന്‍ പൊലീസ് തിരൂരങ്ങാടിയില്‍ പള്ളി വളയുകയും വെടിവെയ്പ്പ് നടത്തുകയും ചെയ്ത സംഭവമാണ് കലാപത്തെ ആളിക്കത്തിക്കുകയും, ആക്രമണ സ്വഭാവം പെട്ടന്ന് തീക്ഷ്ണമാക്കുകയും ചെയ്തത് (ഈ സംഭവങ്ങള്‍ ‘1921’ സിനിമയില്‍ ദൃശ്യവത്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്).

 

വാര്യംകുന്നത്ത് കുഞ്ഞഹമ്മദ് ഹാജി

ലഹളക്കാരില്‍ ഏറ്റവും ആപത്കാരിയായും സ്വാധീനശക്തിയുള്ളയാളായും എഫ്.ബി ഇവാന്‍സ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നതും, മലബാറിലെ ഏറ്റവും അപകടകാരിയായി സി.എ ഇന്നസ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നതും വാര്യംകുന്നത്ത് കുഞ്ഞഹമ്മദ് ഹാജിയെ ആണ്. 96 മുസ്ലീങ്ങള്‍ കൊല്ലപ്പെട്ട 1896ലെ മഞ്ചേരി കര്‍ഷക ലഹളയില്‍ പങ്കെടുത്തതിന് ഹാജിയുടെ പിതാവിനെ ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യം ആന്‍ഡമാനിലേക്ക് നാട് കടത്തി, 1910ല്‍ ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ക്കെതിരായ ചെറുത്തുനില്‍പ്പിന്റെ പേരില്‍ ഹാജിയെ മെക്കയിലേക്കും.

പിന്നീട് 1913 അവസാനമോ 1914 ആദ്യമോ ആണ് ഹാജി തിരികെ ഏറനാട്ടിലെത്തുന്നത്. നേരത്തെ തന്നെ ബ്രിട്ടീഷ് വിരുദ്ധ കലാപങ്ങള്‍ സംഘടിപ്പിച്ച ഹാജി ഖിലാഫത്തില്‍ സ്വാഭാവികമായും ആകൃഷ്ടനായി, മഞ്ചേരി സമ്മേളനത്തോട് കൂടെ ഖിലാഫത്ത് കോണ്‍ഗ്രസിന്റെ നേതൃനിരയിലേക്ക് ഉയര്‍ത്തപ്പെടുകയും ചെയ്തു. നേരത്തെ പ്രസ്താവിച്ച 1921 ആഗസ്റ്റ് 21ലെ പള്ളി ആക്രമണ വാര്‍ത്ത അറിഞ്ഞതോടെയാണ് ഹാജി ബ്രിട്ടീഷുകാരുമായി തുറന്ന യുദ്ധത്തിന് അഹ്വാനം ചെയ്യുന്നത്.

മുസ്ലീങ്ങള്‍ മാത്രമല്ല ഇതരസമുദായക്കാരും അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നില്‍ അണിനിരന്നിരുന്നു. അതേപോലെ തന്നെ ബ്രിട്ടീഷ് അനുകൂല നിലപാട് സ്വീകരിക്കുന്ന ധാരാളം മുസ്ലീങ്ങളെ വധിക്കാനുള്ള കല്പനയും ഹാജി പുറപ്പെടുവിച്ചിരുന്നതായി ചരിത്രകാരന്മാര്‍ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. ഹിന്ദുവിന്റെ വീട്ടില്‍ കൊള്ള നടത്തുന്ന മുസ്ലീമിന്റെ വലതുകൈ വെട്ടുമെന്ന് ഹാജി പ്രഖ്യാപിച്ചതായും കെ. മാധവന്‍ നായര്‍ എഴുതിയ മലബാര്‍ കലാപം എന്ന പുസ്തകത്തില്‍ കാണാം. ഹാജിയുമായി നേരിട്ട് ചര്‍ച്ച നടത്തിയ ആളാണ് മാധവന്‍ നായര്‍.

അനാവശ്യമായി ആക്രമണം നടത്തുന്ന ഖിലാഫത്തുകാരെ ചമ്മട്ടി കൊണ്ടടിക്കുക, സ്ത്രീകള്‍ക്കെതിരെ അതിക്രമം നടത്തുന്നവരുടെ വിരലുകള്‍ ഛേദ്ദിക്കുക തുടങ്ങിയ ശിക്ഷാനടപടികള്‍ ഹാജി പിന്തുടര്‍ന്ന് വന്നതായി അന്നത്തെ കേരള പത്രികയെന്ന വര്‍ത്താമനപത്രത്തില്‍ വാർത്തക്കുറിപ്പ് വന്നിരുന്നു. (ലഹളക്കെതിരെ നിലപാട് സ്വീകരിച്ച പത്രമായിരുന്നു കേരള പത്രിക)

വാര്യംകുന്നത്ത് കുഞ്ഞഹമ്മദ് ഹാജിക്കെതിരെ നടക്കുന്ന കുപ്രചരണങ്ങളില്‍ പ്രധാനം ഹിന്ദുക്കള്‍ക്കെതിരെ ക്രൂരമായ അക്രമങ്ങള്‍ അഴിച്ചുവിട്ടതായും, നിര്‍ബന്ധിതമായി ഹൈന്ദവരെ ഇസ്ലാമിലേക്ക് മതം മാറ്റിയതുമാണ്. എന്നാല്‍ ഈ രണ്ട് പ്രചരണങ്ങളും ചരിത്ര വസ്തുതകള്‍ക്ക് നിരക്കുന്നതല്ല. ഹിച്ച്‌കോക്കിന്റെ മലബാര്‍ കലാപത്തെ പറ്റിയുള്ള പുസ്തകത്തില്‍ നിലംബൂര്‍ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഹാജി സ്ഥാപിച്ച ‘മാപ്പിളസ്ഥാൻ’ എന്ന രാജ്യത്തെപറ്റി പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്. നിര്‍ബന്ധിത മതപരിവര്‍ത്തനമോ, മോഷണമോ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല, പാസ് കൂടാതെ രാജ്യത്തിനകത്തേക്ക് ആരേയും പ്രവേശിപ്പിച്ചിരുന്നില്ല, ശരീയത്തിന് വിരുദ്ധമായ കവര്‍ച്ചകളും കൊലപാതകങ്ങളും ഹാജി നിരോധിച്ചു എന്നിങ്ങനെയാണ് ഹിച്ച്‌കോക്കിന്റെ വിവരണം.

ഡോ. കെ.എന്‍ പണിക്കരുടെ പുസ്തകത്തില്‍ ഹാജിയോ കൂട്ടാളികളോ ആരേയും നിര്‍ബന്ധിച്ച് മതം മാറ്റിയിട്ടില്ലെന്നും, അവര്‍ നിര്‍ബന്ധിത മതം മാറ്റത്തിന് എതിരാണെന്നും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത് കാണാം. മാത്രമല്ല ആലി മുസ്ലിയാരും കുഞ്ഞഹമ്മദ് ഹാജിയും നിര്‍ബന്ധിത മതപരിവര്‍ത്തനം തടയുന്നതിന് വേണ്ടി തങ്ങളുടെ സ്വാധീനശക്തി ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയതായാണ് കെ.എന്‍ പണിക്കരുടെ നിരീക്ഷണം.

1921 ആഗസ്റ്റ് 24ന് മഞ്ചേരിയിലെ ചില മാപ്പിളമാര്‍ ഒരു നമ്പൂതിരിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ബാങ്ക് കവര്‍ച്ച ചെയ്യുന്നതിന് പദ്ധയിട്ടതായി അറിഞ്ഞ ഹാജി തന്റെ ആളുകളെ ബാങ്കിന് കാവല്‍ നിര്‍ത്തിയതായി കെ. മാധവന്‍ നായര്‍ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഇതുപോലെ ഒട്ടനവധി സംഭവങ്ങള്‍ വിവരിക്കാനുണ്ട്, അവയെല്ലാം വ്യാജപ്രചാരണങ്ങളുടെ മുനയൊടിക്കുന്നതാണ്.

അതുപോലെ ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ മാത്രമായിരുന്നില്ല ഹാജിയുടേ വാളിന്റെ മൂര്‍ച്ഛ അറിഞ്ഞത് അതില്‍ പ്രമാണിമാരായ മുസ്ലീങ്ങളും ഉള്‍പ്പെടും. സര്‍ക്കാരിന് വിവരങ്ങള്‍ ചോര്‍ത്തി നല്‍കിയിരുന്ന ഖാന്‍സാഹിബ് ചേക്കുസാഹിബിനെ വീടാക്രമിച്ച് കൊലപ്പെടുത്തിയത് ഹാജിയാണ്. മൃഗീയമായ കൊലപാതകമായിരുന്നു ചേക്കുസാഹിബിന്റേതെന്ന് ഹിച്ച്‌കോക്ക് വിവരിക്കുന്നു.

വാര്യംകുന്നത്ത് കുഞ്ഞഹമ്മദ് ഹാജി നിർബന്ധിത മതപരിവർത്തനത്തിനോ, ഹിന്ദുക്കളെ (ജന്മിമാരെ ആയാൽ പോലും) അകാരണമായി ആക്രമിക്കുന്നതിന‍് അനുകൂലമായി നിന്ന വ്യക്തി ആയിരുന്നില്ലെന്നുള്ളത് ഇത്തരം ഒട്ടനവധി ചരിത്രയാഥാർത്ഥ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് തന്നെ വായിച്ചെടുക്കാൻ പറ്റും. ബ്രിട്ടീഷ് അനുകൂലികളായി നിന്ന മാപ്പിളമാരേയും, ജന്മിമാരേയുമാണ‍് അദ്ദേഹം പലപ്പോഴും ആക്രമിച്ച് വധിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിനകത്ത് അത്തരം പ്രവർത്തികളിലേർപ്പെടുന്നവർക്കെതിരെ ശിക്ഷാ നടപടികൾ എടുക്കാൻ ഹാജി മുതിർന്നതായും കാണാൻ സാധിക്കും.

 

കലാപത്തിന‍് അവസാനം

കലാപത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന കാരണം മാപ്പിള കുടിയാന്മാരുടെ ദാരിദ്രവും, ഹൈന്ദവ ജന്മിമാരിൽ നിന്ന് സഹിക്കേണ്ടി വന്ന പീഡനവുമാണെന്ന് നമ്മൾ കണ്ട് കഴിഞ്ഞു. മുസ്ലീം പ്രമാണിമാരും ഭൂവുടമകളും ധാരാളമായി ഉണ്ടായിരുന്ന കോഴിക്കോടോ, വടക്കൻ മലബാറിലോ ഖിലാഫത്ത്, കലാപത്തിലേക്ക് നയിച്ചിട്ടില്ല എന്നതും ഇതിനോട് ചേർത്ത് വായിക്കണം. ലഹള തുടങ്ങിയതോടെ പല ജന്മികളും പലായനം ചെയ്തതും ഇവിടങ്ങളിലേക്കാണ‍്.

മാപ്പിളമാരുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ നിന്നും ഏറനാട്, വള്ളുവനാട് പ്രദേശങ്ങൾ തിരിച്ച് പിടിക്കാൻ ബ്രിട്ടീഷ് ഗവണ്മെന്റ് പട്ടാളത്തെ ഇറക്കുകയും, ക്രൂരമായി ലഹളയെ അടിച്ചമർത്തകയുമാണ‍് തുടർന്ന് ഉണ്ടായത്. അതിന്റെ ഏറ്റവും ഭീകര മുഖമാണ‍് വാഗൺ ട്രാജഡി.

വാര്യംകുന്നത്ത് കുഞ്ഞഹമ്മദ് ഹാജി ഉൾപ്പെടെ ഉള്ള ഖിലാഫത്ത് കലാപകാരികളെ ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യം പിടികൂടി വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്തു.

മലബാര്‍ കലാപം സിനിമയില്‍

 ടി. ദാമോധരന്‍ രചിച്ച് ഐ.വി ശശി സംവിധാനം ചെയ്യുകയും മണ്ണില്‍ മുഹമ്മദ് നിര്‍മ്മിക്കുകയും ചെയ്ത 1921 ആണ് മലബാര്‍ കലാപം ഇതിവൃത്തം ആയി കൊണ്ട് പുറത്തിറങ്ങിയ സിനിമ. മലബാര്‍ കലാപത്തിന്റെ വര്‍ഗസ്വഭാവവും അതിലേക്ക് നയിച്ച കാരണങ്ങളും ഏറെക്കുറേ ഭംഗിയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നതില്‍ സിനിമ വിജയിച്ചിട്ടുണ്ട്. കലാപം പൂര്‍ണമായും ബ്രിട്ടീഷ് വിരുദ്ധമായിരുന്നെന്നും, ഹിന്ദുക്കള്‍ക്ക് നേരെ നടന്ന ആക്രമണങ്ങള്‍ കലാപകാരികളിലെ ഒരു വിഭാഗത്തിന്റെ പ്രവര്‍ത്തനമാണെന്നും സിനിമ പറഞ്ഞു വെയ്ക്കുന്നു. വാര്യംകുന്നത്ത് കുഞ്ഞഹമ്മദ് ഹാജി, ആലിമുസ്ലിയാര്‍ എന്നിവര്‍ നിര്‍ബന്ധിത മതപരിവര്‍ത്തനവും, ഹിന്ദുക്കളെ കൊലപ്പെടുത്തുന്നതും തടയാന്‍ നടത്തുന്ന പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളും സിനിമയിലെ രംഗങ്ങളില്‍ കാണാം.

1921 Movie Poster
Source: National Film Archives of India

വാര്യം കുന്നത്ത് കുഞ്ഞഹമ്മദ് ഹാജിയേയൊ, ആലി മുസ്ലിയാരെയോ കേന്ദ്രകഥാപാത്രമാക്കാതെ, ഹാജിയുടെ കൈക്കാരനെ ആണ‍് സിനിമ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്. മമ്മൂട്ടി അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ കഥാപാത്രത്തിലൂടെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നതിനാൽ തന്നെ ഹാജിക്ക് ധാർമികബാധ്യതകൾ ചുമത്തേണ്ട സ്ഥിതി സംവിധായകനില്ല എന്ന മെച്ചവുമുണ്ട്.

കലാപത്തിനിടയില്‍ ഉണ്ടാവുന്ന കൂട്ടക്കുരുതികള്‍, ബലാത്സംഗങ്ങള്‍ എന്നിവ 'വഴിപിഴച്ച' ഖിലാഫത്തുകാര്‍ക്കിടയിലെ ഒരു വിഭാഗത്തിന്റെ പ്രവര്‍ത്തിയായാണ് ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ദേശീയതയില്‍ ഊന്നി നില്‍ക്കുമ്പോഴും, ജാതീയമായ അധീശ്വതങ്ങള്‍ക്ക് അതിലേറെ പ്രാധാന്യം കല്പിക്കാന്‍ സിനിമക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

ഷാരോൺ പ്രദീപ് ഒരു മാധ്യമപ്രവർത്തകൻ ആണ്.

The featured image is taken from The Hindu article Why is there a controversy over a film project on the protagonist of 1921 Malabar Rebellion?

അവലംബങ്ങൾ

മലബാര്‍ കലാപം ഒരു പുനര്‍വായന - ഡോ. കെ.ടി ജലീല്‍

കേരളം, മലയാളികളുടെ മാതൃഭൂമി- ഇ.എം.എസ്

ടിപ്പു സുല്‍ത്താന്‍ - പി.കെ ബാലകൃഷ്ണന്‍